Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu
Idee kryjące się za Przymierzem przyczyniły się do ukształtowania specyficznego i wręcz rewolucyjnego sposobu myślenia o ustroju Stanów Zjednoczonych. Mało kto kwestionuje dziś znaczenie Przymierza jako jednego z pierwszych ziaren, które zasiane w siedemnastowiecznej kolonii wydały plon w postaci te...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Online |
| Sprog: | polsk |
| Udgivet: |
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
2025
|
| Online adgang: | ONIX_20250307_9788383314075_2110 |
| Tags: |
Ingen Tags, Vær først til at tagge denne postø!
|
| _version_ | 1869515915751587840 |
|---|---|
| author | Jan Korporowicz, Łukasz Tulejski, Tomasz |
| author_browse | Jan Korporowicz, Łukasz Tulejski, Tomasz |
| author_facet | Jan Korporowicz, Łukasz Tulejski, Tomasz |
| author_sort | Jan Korporowicz, Łukasz |
| collection | Directory of Open Access Books |
| description | Idee kryjące się za Przymierzem przyczyniły się do ukształtowania specyficznego i wręcz rewolucyjnego sposobu myślenia o ustroju Stanów Zjednoczonych. Mało kto kwestionuje dziś znaczenie Przymierza jako jednego z pierwszych ziaren, które zasiane w siedemnastowiecznej kolonii wydały plon w postaci tekstu Konstytucji z 1787 r. Można jednak zadać jeszcze pytanie o dzisiejsze nawiązywanie do Mayflower Compact. Odwołania takie pojawiają się nieczęsto, jednak co jakiś czas Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych przywołuje w swych orzeczeniach Przymierze. Stosowne odwołania pojawiają się jednak w nieoczekiwanym kontekście interpretacji, tzw. establishment clause zawartej w pierwszej poprawce do Konstytucji. Wspomniana klauzula brzmi: Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof („Kongres nie może wydawać żadnego prawa dotyczącego ustanowienia religii bądź zabraniającego jej swobodnego wyznawania”). Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego zwraca uwagę, gdyż okazuje się, że współczesne przywołania Przymierza przez najwyższy sąd federalny koncentrują się wokół wątku religijnego, nie zaś na problemie samorządności i samostanowienia wspólnoty51. Być może jest to swojego rodzaju signum temporis wobec programowego ,,zapominania” przez część amerykańskich elit politycznych, że Stany Zjednoczone zbudowane zostały na argumencie teoretycznym zaczerpniętym wprost z teologii chrześcijańskiej, samo Przymierze Mayflower nie miałoby żadnego sensu dla jego sygnatariuszy, gdyby gwarantem jego przestrzegania nie był Bóg, jego rękojmią głęboka wiara kolonistów, a rozdział państwa od kościoła miał w swej istocie chronić religię przed arbitralną ingerencją państwa, a nie rugować ją z przestrzeni publicznej. |
| format | Online |
| id | doab-20.500.12854ir-156460 |
| institution | Directory of Open Access Books |
| language | pol |
| publishDate | 2025 |
| publishDateRange | 2025 |
| publishDateSort | 2025 |
| publisher | Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego |
| publisherStr | Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego |
| record_format | ojs |
| spelling | doab-20.500.12854ir-1564602025-03-07T15:20:00Z Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu Jan Korporowicz, Łukasz Tulejski, Tomasz Idee kryjące się za Przymierzem przyczyniły się do ukształtowania specyficznego i wręcz rewolucyjnego sposobu myślenia o ustroju Stanów Zjednoczonych. Mało kto kwestionuje dziś znaczenie Przymierza jako jednego z pierwszych ziaren, które zasiane w siedemnastowiecznej kolonii wydały plon w postaci tekstu Konstytucji z 1787 r. Można jednak zadać jeszcze pytanie o dzisiejsze nawiązywanie do Mayflower Compact. Odwołania takie pojawiają się nieczęsto, jednak co jakiś czas Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych przywołuje w swych orzeczeniach Przymierze. Stosowne odwołania pojawiają się jednak w nieoczekiwanym kontekście interpretacji, tzw. establishment clause zawartej w pierwszej poprawce do Konstytucji. Wspomniana klauzula brzmi: Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof („Kongres nie może wydawać żadnego prawa dotyczącego ustanowienia religii bądź zabraniającego jej swobodnego wyznawania”). Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego zwraca uwagę, gdyż okazuje się, że współczesne przywołania Przymierza przez najwyższy sąd federalny koncentrują się wokół wątku religijnego, nie zaś na problemie samorządności i samostanowienia wspólnoty51. Być może jest to swojego rodzaju signum temporis wobec programowego ,,zapominania” przez część amerykańskich elit politycznych, że Stany Zjednoczone zbudowane zostały na argumencie teoretycznym zaczerpniętym wprost z teologii chrześcijańskiej, samo Przymierze Mayflower nie miałoby żadnego sensu dla jego sygnatariuszy, gdyby gwarantem jego przestrzegania nie był Bóg, jego rękojmią głęboka wiara kolonistów, a rozdział państwa od kościoła miał w swej istocie chronić religię przed arbitralną ingerencją państwa, a nie rugować ją z przestrzeni publicznej. 2025-03-07T15:19:56Z 2025-03-07T15:19:56Z 2023 chapter ONIX_20250307_9788383314075_2110 9788383314075 9788383311890 https://directory.doabooks.org/handle/20.500.12854/156460 pol image/jpeg Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/book/908 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 10.18778/8331-189-0.24 Idee kryjące się za Przymierzem przyczyniły się do ukształtowania specyficznego i wręcz rewolucyjnego sposobu myślenia o ustroju Stanów Zjednoczonych. Mało kto kwestionuje dziś znaczenie Przymierza jako jednego z pierwszych ziaren, które zasiane w siedemnastowiecznej kolonii wydały plon w postaci tekstu Konstytucji z 1787 r. Można jednak zadać jeszcze pytanie o dzisiejsze nawiązywanie do Mayflower Compact. Odwołania takie pojawiają się nieczęsto, jednak co jakiś czas Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych przywołuje w swych orzeczeniach Przymierze. Stosowne odwołania pojawiają się jednak w nieoczekiwanym kontekście interpretacji, tzw. establishment clause zawartej w pierwszej poprawce do Konstytucji. Wspomniana klauzula brzmi: Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof („Kongres nie może wydawać żadnego prawa dotyczącego ustanowienia religii bądź zabraniającego jej swobodnego wyznawania”). Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego zwraca uwagę, gdyż okazuje się, że współczesne przywołania Przymierza przez najwyższy sąd federalny koncentrują się wokół wątku religijnego, nie zaś na problemie samorządności i samostanowienia wspólnoty51. Być może jest to swojego rodzaju signum temporis wobec programowego ,,zapominania” przez część amerykańskich elit politycznych, że Stany Zjednoczone zbudowane zostały na argumencie teoretycznym zaczerpniętym wprost z teologii chrześcijańskiej, samo Przymierze Mayflower nie miałoby żadnego sensu dla jego sygnatariuszy, gdyby gwarantem jego przestrzegania nie był Bóg, jego rękojmią głęboka wiara kolonistów, a rozdział państwa od kościoła miał w swej istocie chronić religię przed arbitralną ingerencją państwa, a nie rugować ją z przestrzeni publicznej. 10.18778/8331-189-0.24 83bfe9c9-323d-4283-b087-d859fd9af314 9788383314075 9788383311890 295-308 open access |
| spellingShingle | Jan Korporowicz, Łukasz Tulejski, Tomasz Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title | Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title_full | Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title_fullStr | Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title_full_unstemmed | Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title_short | Chapter Mayflower Compact. U religijnych początków amerykańskiego konstytucjonalizmu |
| title_sort | chapter mayflower compact u religijnych poczatkow amerykanskiego konstytucjonalizmu |
| url | ONIX_20250307_9788383314075_2110 |
| work_keys_str_mv | AT jankorporowiczłukasz chaptermayflowercompactureligijnychpoczatkowamerykanskiegokonstytucjonalizmu AT tulejskitomasz chaptermayflowercompactureligijnychpoczatkowamerykanskiegokonstytucjonalizmu |